ALAEDDİN KÜYÜK

Mecdelli Meryem Kilisesi ismini kimden alıyor?

Matthias Kilisesi yakınlarındaki bu kiliseyi görünce ismini Hz. Meryem’den aldığını düşünmüştüm. Araştırınca yanıldığımı anladım. Mecdelli Meryem, Hz. Meryem sandığım ikinci Meryem. İlki The Beatles’ın Let It Be şarkısındaki Mary Anne. Ben Paul McCartney’i teselli edenin Hz. Meryem olduğunu düşünürken Hz. Meryem’le adaş gerçek annesi Mary olduğunu öğrenmiştim. Mecdelli Meryem, 4 Kanonik İncil’e göre Hz. İsa’nın ilk ve en yakın takipçilerinden bir Yahudi kadın. Hz. İsa çarmıha gerildiği sırada ve defnedildiğinde orada olduğu söyleniyor. Kanonik İnciller’de ismi çoğu havariden daha fazla, 12 kez, zikrediliyor. Bu Katolik kilise 13. ve 15. yüzyıllar arasında Gotik tarzda inşa edilmiş. Bugün kiliseden geriye sadece bir harabe kaldı, sadece kulesi ayakta.

Margaret Adası ismini kimden alıyor?

Atalarımız Buda ve Peşte arasındaki Tuna’nın bu güzel adasını ele geçirdiklerinde ismine Kız Adası demişler. Önceleri adaya Insula Ieporum deniyordu. 14. yüzyılda şu anki ismini Macaristan Kralı IV. Béla’nın kızı, 1242-1270 yılları arasında yaşayan Aziz Margaret’ten alıyor. Bu kadın, adada bir Dominikan manastırında yaşadığı için ismi adaya verilmiş. Dominikan tarikatı, İspanyol papaz Aziz Dominic tarafından Fransa’da kurulmuş, Papa III. Innocent tarafından 22 Aralık 1216 tarihinde onaylanmış bir Katolik tarikatıdır. Karayip ülkesi Dominik Cumhuriyeti de adını bu tarikatın kurucusu Aziz Dominic’ten alır. Macarlar Margaret’e Margit derler. Ada II. Dünya Savaşı’nda, Budapeşte Muharebesi sırasında şiddetli çatışmalara sahne olmuş.

Bazilika ve şapel nedir?

Bazilika Antik Roma mimarisinde genellikle şehrin forumunun yanında bulunan birden çok işleve sahip büyük kamu binalarına verilen isimdir. Yunan Doğu’daki stoa’nın eşdeğeridir. Bazilika kelimesinin kökeni de Yunancadır. Roma İmparatorluğu’nun Hristiyanlığı kabulünden sonra büyük kiliseler bazilikaların mimari formunda inşa edilmeye başlandı ve bu durum Avrupa’ya yayıldı. Macaristan’da 13 adet bazilika var, bunların ikisi Budapeşte’de. Birisi herkesin bildiği Aziz Stefan Bazilikası, diğeri Máriaremete’deki Meryem’in Doğuşu Bazilikası. Şapel ise Hristiyanların nispeten küçük ibadet yerlerine verilen isimdir. İslam’daki mescite benzetilebilir. Vajdahunyad Kalesi’nin karşısındaki Ják Şapeli ile Astoria Kavşağı ile Blaha Lujza Meydanı arasındaki Aziz Roch adında Fransız bir Katolik azizine adanan Aziz Roch Şapeli, Budapeşte’nin ünlü şapellerinden.

Avilalı Azize Teresa Kilisesi ismini kimden alıyor?

Oktogon’a oldukça yakın bu Katolik kilisesi sarı renkli, tek kuleli, sade ve güzel bir kilise. Bu Barok kilise Macar mimar Fidél Kasselik tarafından tasarlanıp 1801 ve 1809 yılları arasında inşa edilmiş. Kilisenin cephesini süsleyen Avilalı Azize Teresa heykeli Slovak heykeltraş Vavrinec Dunajský tarafından 1811’de yapılmış. Kilise, adını 1515 ve 1582 yılları arasında yaşamış İspanyol bir Karmelit rahibe olan Avilalı Azize Teresa’dan alıyor. Ávila, İspanya’nın en büyük bölgesi olan Kastilya ve Leon Bölgesi’nde bir şehir. Armasında 3 adet Davut yıldızı olan bu Katolik tarikatı Haçlı Devletleri’nde, Kermil Dağı’nda, muhtemelen 12. yüzyılda kurulmuş. Adını İsrail’deki bu dağdan alıyor.

Azize Hanne Kilisesi ismini kimden alıyor?

Batthyány Meydanı’ndaki bu güzel kilisenin inşasına 1740 yılında Macar mimar Kristóf Hamon’ın planlarına göre başlanmıştır. Onun ölümünden sonra Máté Nöpauer 1761’de kilisenin inşasını tamamlamıştır. Budapeşte’deki en sevdiğim yapılardan birisi olan bu barok şaheser ismini Hazreti Meryem’in annesi Azize Hanne’den alıyor. Kilisenin cephesinin merkezindeki büyük heykeldekiler, Azize Hanne ve Hazreti Meryem’dir. M.Ö. 50 civarında doğup M.S. 12’de vefat etmiştir. Azize Hanne’nin ismi Kanonik İnciller’de geçmez. Kendisinin ve kocası Yoahim’in hikayesi ilk defa apokrif James İncili’nde geçer. James’ten Yeni Ahit’te Hz. İsa’nın kardeşi olarak bahsedilmektedir. Âl-i İmrân Suresi’nin 36. Ayeti’nde Hazreti Meryem’in annesinden bahsedilmektedir, ancak ismi verilmez. Âl-i İmrân, İmran Ailesi demektir. Söz konusu İmran, Hazreti Meryem’in babası Yoahim’dir.